Ana Sayfa > Proje Hakkında > Proje Çıktıları
Proje Çıktıları
İş Paketi 1:
- Bu iş paketinde yapılacak çalışmalar sonucunda, mevcut arıtma tesislerine ait proses ve arıtma çamurlarının işleme ve bertarafı konusunda veriler elde edilmiş olacaktır.
- Bu verilerin havza bazında gruplandırması yapılacaktır.
- Bu çalışma neticesinde elde edilen veriler, İP 7, 8 ve 9 için girdi olacaktır.
- Bu çalışma neticesinde belirlenecek temsili tesisler, İP 7, 8, 9, 10 ve 11 için inceleme alanı olacaktır.
İş Paketi 2:
- Ülke genelinde mevcut ve planlanan Atıksu Arıtma Tesislerinden ortaya çıkan arıtma çamurlarının miktarı belirlenmiş olacaktır.
- Bu verilerin havza bazında gruplandırması yapılacaktır.
İş Paketi 3:
- Bu iş paketinde yapılacak çalışmalar sonucunda, planlanan atıksu arıtma tesislerine ait proses ve arıtma çamurlarının işleme ve bertarafı konusunda veriler elde edilmiş olacaktır.
- Bu verilerin coğrafi bölge ve havza bazında gruplandırması yapılacaktır.
- Bu çalışma neticesinde elde edilen veriler İP 6 için girdi olacaktır.
İş Paketi 4:
- Arıtma çamurlarının işlenme ve bertarafı konusunda yasal durumun ortaya konulduğu raporlar hazırlanmış olacaktır. Mevcut ulusal yönetmeliklerin eksikleri ortaya konmuş olacaktır.
İş Paketi 5:
- Arıtma çamurlarının işleme ve bertaraf / yararlı kullanım yöntemlerine ilişkin ulusal ve uluslararası veriler elde edilmiş olacaktır.
- Bu çalışma neticesinde elde edilen bilgiler, İP 8, 9, 10, 11, 14 ve 15 için girdi olacaktır.
İş Paketi 6:
- CBS ortamına girilmiş veriler
- Bilgi paylaşımı
İş Paketi 7:
- Deneysel veri değerlendirme ve raporlama
- Bu iş paketinde yapılacak çalışmalar sonucunda, ülkemiz Çevre Mevzuatı kapsamındaki parametreler dikkate alınarak yapılacak çeşitli analizler ile demografik, bölgesel ve iklim farklılıkları bazında evsel/kentsel arıtma çamur özelliklerinin değişimi belirlenecektir.
- Evsel ve kentsel arıtma çamurlarının özellikleri arasındaki farklılıklar ortaya konmuş olacaktır.
- Arıtma çamurlarının depolanması, toprakta uygulanması ve ek yakıt olarak kullanılabilirlik potansiyeline yönelik veriler elde edilmiş olacaktır. Bu veriler İş Paketi 6- veri tabanı oluşturulması, İş Paketi 10-11 yararlı kullanım alternatifleri, İş Paketi 12-yönetim sistematiğinin oluşturulması ve İş Paketi 13 yönetmelik taslaklarının hazırlanması aşamalarında kullanılacaktır.
İş Paketi 8:
- Laboratuvar çalışmalarının raporlanması
- Laboratuvar ölçekli sistemlerden elde edilen veri ile sistem optimizasyonunun sağlanması
- Çamur miktarlarındaki azalma ve çamur özelliklerine göre en uygun minimizasyon tekniklerinin belirlenmesi
- Bu iş paketinde elde edilen verilerin gerçek ölçekli tesislere uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi ve Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği ilkeleri esasında planlanan tesislere de arıtma çamuru oluşumunu en aza indirgeyecek proseslerin seçimi ve işletimine yönelik alternatiflerin önerilmesi
- Elde edilen deneysel veri İP 9 kapsamında yapılacak deneysel çalışmalara baz oluşturacaktır.
İş Paketi 9:
- Elde edilen deneysel veriler raporlanacaktır.
- Bu iş paketinde elde edilen verilerin gerçek ölçekli tesislere uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi ve stabilize çamurun toprakta kullanımına yönelik gerekliliklerin ortaya konması sağlanmış olacaktır.
- Bu iş paketinde yapılacak deneysel çalışmaların sonuçları İP 10’ da elde edilecek veriler ile birlikte İP 13 kapsamında ele alınacak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hazırlanması planlanan stabilize çamurların toprakta kullanılmasına ilişkin yönetmelik taslağı için veri tabanı oluşturacaktır.
İş Paketi 10:
- Arıtma çamurlarının tarımda kullanımı ile ilgili riskler belirlenmiş olacaktır,
- Yönetmeliklerdeki sınır değerleri risk bazlı analiz sonucunda yeniden değerlendirilmiş olacaktır,
- Yönetmeliklere dahil edilmesinde fayda yeni parametreler ve sınır değerleri belirlenmiş olacaktır,
- Tarımsal uygulamalarda arıtma çamurların hangi tür toprakta, hangi bitkiye, hangi dozlarda uygulanabileceği (toprak karakteri/çamur karakteri/bitki türü/çamurdozu ilişkisi) ortaya konmuş olacaktır,
- Ülkemizdeki mevcut atıksu arıtma tesislerinden hangilerinin çamurları için tarımsal yararlı kullanımın mümkün olduğu belirlenmiş olacaktır.
- Arıtma çamurların tarımda faydalı kullanımı için mesafeler bazında bir optimizasyon yapılmış olacaktır, ekonomik uygulamalar için arıtma tesisi, uygulama alanı uzaklıklarının ne olması gerektiği ortaya konacaktır.
İş Paketi 11:
- Arıtma çamurlarının hangi koşullar altında kurutulmasının uygulanabilirlik ve ekonomik fizibilite bakımından mümkün olabileceği ortaya konmuş olacaktır.
- Yönetmelikler gereği nüfusu 1 milyonun üzerinde olan yerleşim yerleri için yapılması gereken çamur kurutma işlemi ile ilgili, sürecin uygunluğu, hangi koşullarda uygulanabilir olduğu ve ülkemiz koşullarında kullanılabilecek yöntemler konusunda ÇŞB’ na somut önerilerde bulunulacaktır.
- Arıtma çamurlarının bir çimento tesisinde ve bir kireç tesisinde yakılarak bertaraf edilmesi konusunda tam ölçekli tesis bazında veriler elde edilmiş olacaktır.
- Çimento fabrikalarının ve kireç tesislerinin ülkemizde oluşmakta olan arıtma çamurlarının ne kadarının bertarafında kullanılabileceği ortaya konmuş olacaktır.
- Çimento fabrikaları ve kireç tesisleri hariç diğer potansiyel yakma tesisleri ortaya konmuş olacaktır.
- Arıtma çamurlarının hangi koşullar altında yakılmasının uygulanabilirlik ve ekonomik fizibilite bakımından mümkün olabileceği ortaya konmuş olacaktır.
İş Paketi 12:
- Arıtma çamurlarının yönetimine ilişkin esaslar
- Çamur arıtımı tebliği/yönetmeliği için kriterler
- İlgili çamur işleme/bertaraf yönetmeliklerinin geliştirilmesi
İş Paketi 13:
- Taslak yönetmelikler ve tebliğler (Arıtma çamurlarının yönetimi- işleme ve bertaraf edilmesi-Stabilize arıtma çamurlarının toprakta kullanımının sağlanması, vd.)
İş Paketi 14:
- Yukarıdaki iş paketlerinden elde edilen çıktılar kullanılarak ilgili taraflara (ÇŞB merkez ve il temsilcilikleri, Belediye ve Büyükşehir Belediyelerinin Su ve Kanalizasyon İdareleri sorumluları ilgili diğer paydaşlar) yönelik el kitapları hazırlanacaktır.
İş Paketi 15:
- Proje çıktılarının paylaşımı ve yaygınlaştırılması
![]() |
![]() |
![]() |


