Ana Sayfa > Proje Hakkında > Proje Özeti

Proje Özeti

Ülkemizde halen işletilmekte olan atıksu arıtma tesislerinde oluşan çamur miktarları ve bunların işlenmesi ve bertaraf edilmesine yönelik olarak yapılan uygulamalar hakkında sağlıklı veri bulunmamaktadır. Bu amaçla, coğrafi bölgeler bazında, mevcut evsel/kentsel atıksu arıtma tesisleri hakkında proses bilgilerini derlemek ve bu tesislerde oluşan arıtma çamurlarının işlenmesi ve bertaraf edilmesi amacıyla uygulanan yöntemler hakkında verileri toplamak, arıtma çamuru (AÇ) yönetimi açısından büyük önem taşımaktadır. Ayrıca,  Çevre ve Orman Bakanlığı (ÇOB) tarafından kullanılabilecek ve güncelleştirilebilecek şekilde tasarlanmış Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) destekli AÇ veri tabanının oluşturulması da yönetimin sürdürülebilirliği açısından önemlidir. 

Önerilen proje ile, AÇ’larının işleme ve bertarafında ülke ölçeğinde belirlenecek esaslardan oluşacak bir AÇ yönetim sisteminin oluşturulması hedeflenmektedir. Bu sistem, ÇOB için AB sürecinde önemli bir kılavuz olacaktır.

Proje önerisi kapsamında toplam 15 İş Paketi tanımlanmıştır.

İş Paketi 1’de mevcut evsel/kentsel atıksu arıtma tesislerinin proses ve işletme bilgileri ile bu tesislerden çıkan AÇ’nın işleme ve bertaraf yöntemleri hakkında veri toplanması işi, İP 2’de  İP 1’de tespit edilen tüm tesislerde ortaya çıkan arıtma çamurlarının miktarlarının belirlenmesi işi, İP 3’de Kentsel Atıksu Arıtma Yönetmeliği’nde öngörülen takvime göre kurulması planlanan atıksu arıtma tesislerinde gelecekte beklenen AÇ miktarlarının tahmin edilmesi ve diğer iş paketlerinden elde edilecek sonuçlara göre, planlanan tesislerde ortaya çıkacak AÇ’ların işleme ve bertarafında uygulanabilecek yöntemlerin değerlendirilmesi, İP 4’de ise Ulusal mevzuat ve mevzuattaki eksiklikler ile AB direktiflerinin getirdiği yaptırımların ortaya konulması ve bu kapsamda, AÇ’larının yönetiminde yetki ve sorumluluk dağılımının incelenmesi ile mevcut düzenlemeler ve gelecekte yapılması gereken planlamalar hakkında değerlendirmeler yapılacaktır. İP’5 de kapsamlı bir literatür çalışması gerçekleştirilerek, AÇ işlenmesi ve bertaraf edilmesine yönelik dünyadaki uygulamalar ve yeni çalışmalar derlenecektir. Bu iş paketinden elde edilen bilgiler, sonraki iş paketlerinde değerlendirilecektir.

İP 6’da CBS ile entegre bir bilgi yönetimi sistemi oluşturulacak ve diğer iş paketlerinden gelen bilgiler, veri tabanına aktarılacak, ayrıca CBS destekli AÇ veri tabanı, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından kullanılabilecek ve güncelleştirilebilecek şekilde tasarlanacaktır. Bu iş paketinde ayrıca, proje hakkında bilgilendirme amaçlı bir web sayfası hazırlanarak 3 aylık periyotlarda güncellenmesi de yapılacaktır.

İP 7’de, İP 1’de belirlenmiş temsili atıksu arıtma tesislerinden alınacak çamur keki örneklerinde deneyler yapılarak AÇ’nin karakterizasyonunun yapılması planlanmaktadır. Çamur keklerinde yapılacak analizlerde Toprak Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (TKKY)’deki Ek I-B, Ek II-B’de yer alan parametreler ve Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (TAKY)’ deki Ek-11A’da verilen parametreler dikkate alınacaktır. Böylece, AÇ’nin depolanması ve toprakta kullanımına yönelik mevcut mevzuat kapsamında yer alan sınırlayıcı parametreler göz önünde bulundurulmuş olacaktır. Ayrıca, ulusal mevzuatımızda yer almamamakla birlikte uluslar arası uygulamalarda esas olan ve AÇ’nin toprağa uygulanması aşamasında izlenmesi zorunlu mikrobiyolojik parametreler de ölçülecektir.

İP 8 ve 9 kapsamında, toprakta stabilize çamurun kullanımı için çamur kalitesinin arttırılması yönünde çalışmalar  gerçekleştirilecektir.

İP 10 ve 11’de AÇ’larının yararlı kullanım alternatifleri incelenecektir. Bu kapsamda AÇ’nin tarımsal amaçlı kullanımı konusu sera ve tarla denemeleri ölçeğinde detaylı olarak İP 10’ da araştırılacaktır. Bölgesel özellikler dikkate alınarak farklı iki bölgede tarla denemeleri yapılarak, stabilize çamurların farklı toprak yapılarında farklı bitkilerin yetiştirilmesinde etkileri belirlenecektir.  İP 11’de ise aynı kapsamda AÇ’nın yakılarak bertaraf edilmesi laboratuvar koşullarında çalışılacak, çimento fabrikaları ve kireç tesislerinde ek yakıt olarak kullanılabilirliği konusu araştırılacaktır.

İP 12’de en uygun AÇ yönetim sisteminin oluşturulması konusu içinde AÇ’larının AB mevzuatı ile uyumlu olarak yönetimine ilişkin sistematik geliştirilecektir.  Bu amaçla yukarıdaki iş paketlerinden elde edilen çıktılar kullanılacaktır.  İP 13’de ise AÇ’nın işleme ve bertaraf edilmesi, tarımsal amaçlı kullanımına yönelik yönetmelik taslakları hazırlanacaktır.

İP 14’de yukarıdaki iş paketlerinden elde edilen çıktılar kullanılarak ilgili taraflara (ÇOB, belediyeler, çiftçiler, v.d.) yönelik el kitapları hazırlanacaktır. İP 15’de ÇOB koordinatörlüğünde düzenlenecek çalıştaylarla elde edilen bilgilerin ÇOB merkez ve il temsilcileri, Belediye ve Büyükşehir Belediyelerinin Su ve Kanalizasyon İdareleri sorumluları, Üniversiteler ve ilgili diğer paydaşlar ile paylaşılması sağlanacaktır.